आज जापानमा लाखौँ घरहरू खाली छन्। कुनै समय बालबालिकाको हाँसोले गुञ्जिने आँगनहरू अहिले झारले ढाकिएका छन्। वर्षौँदेखि बन्द ढोकाहरू, मौन झ्यालहरू, र चिसो हावाले मात्र भरिएको घरभित्र अब कुनै जीवनको संकेत भेटिँदैन। भित्तामा अझै पुराना पारिवारिक तस्वीरहरू झुण्डिएका छन्, तर ती तस्वीरमा देखिएका धेरै अनुहारहरू अब त्यहाँ छैनन्। कुनै समय यी घरहरूमा आमाको आवाज सुनिन्थ्यो, बुबा कामबाट थकित भएर फर्किन्थे, र छोराछोरीहरू आँगनमा दौडिँदै खेल्थे। तर आज ती घरहरूमा केवल सन्नाटा छ। विशेषगरी यो केवल जापानको समस्या मात्र होइन, यो विश्वका धेरै देशहरूले सामना गरिरहेको जनसांख्यिकीय र सामाजिक परिवर्तनको संकेत हो। तर यो कथाले अहिले नेपाललाई पनि छोएको छ। आज हजारौँ नेपाली युवा आफ्नो गाउँ, परिवार, र सपनाहरू छोडेर विदेशिन बाध्य भइरहेका छन्। कोही आर्थिक ऋणको बोझले, कोही परिवार पाल्ने जिम्मेवारीले, र कोही राम्रो भविष्यको आशाले देश छोडिरहेका छन्। एयरपोर्टमा बिदाइको दृश्य सामान्य बनेको छ। आमाहरू आँसु पुछ्दै हात हल्लाउँछन्, बुबाहरू मौन हुन्छन्, र युवाहरू अनिश्चित भविष्यतर्फ उड्छन्। विदेशमा ती युवाहरू दिनरात काम गर्छन् र घरमा पैसा पठाउँछन्। त्यसले घरको भौतिक अवस्था सुधार गर्छ, नयाँ छानो बन्छ, ऋण तिर्न सजिलो हुन्छ र जीवनस्तर केही बढ्छ। तर भावनात्मक रूपमा भने घरहरू बिस्तारै खाली हुँदै जान्छन्। गाउँहरूमा वृद्ध आमाबुबा एक्लै बस्न बाध्य छन्। चाडपर्वहरू आउँछन् तर पहिलेको जस्तो उत्साह हुँदैन। खेतहरू बाँझो हुँदै गएका छन् र गाउँका बाटाहरू सुनसान बन्दै गएका छन्। घरहरू अझै उभिएका छन् तर तिनमा जीवन घट्दै गएको छ। पैसा बढ्दै जाँदा सम्बन्धहरू टाढिँदै गएका छन्। र कतिपय अवस्थामा मानिसहरू कमाइको दौडमा आफ्नै भावनात्मक जीवन र पहिचानसँग टाढिँदै गएका छन्।
यो केवल आर्थिक प्रवासको कथा होइन। यो समाज, सम्बन्ध र भविष्यको बदलिँदो तस्वीर हो।
